Spis treści:
- Lista szkół
- Kto może prowadzić szkołę katolicką?
- Miejsce prywatnych szkół katolickich i chrześcijańskich w systemie szkolnictwa
- Popularność szkół katolickich w Polsce
- Zalety szkół katolickich i chrześcijańskich w Polsce
W Polsce zdiałają też z powodzeniem inne niepubliczne szkoły wyznaniowe (religijne).
Kto może prowadzić szkołę katolicką?
Wśród szkół katolickich znajdziemy zatem zarówno szkoły prowadzone przez Kościół katolicki – kościelne jednostki organizacyjne, np. klasztory i zgromadzenia zakonne, jak i fundacje, stowarzyszenia, organizacje wyznaniowe i osoby prywatne; są wśród nich szkoły podlegające nadzorowi władz kościelnych lub ściśle z nimi współpracujące, jak i takiemu nadzorowi niepodlegające, których właściciele jedynie odwołują się do wartości katolickich lub chrześcijańskich, a działają zupełnie niezależnie.
Zakładanie prywatnych szkół katolickich i chrześcijańskich, a szerzej – wyznaniowych, odbywa się bowiem na tych samych zasadach, co zakładanie szkół świeckich – podmioty te muszą uzyskać zezwolenie władz samorządowych, a to z kolei wymaga spełnienia warunków określonych przepisami prawa oświatowego oraz Ministerstwa Edukacji Narodowej.
W związku z tym szkoły katolickie i chrześcijańskie mogą być tworzone na wszystkich etapach edukacji – od przedszkola, poprzez szkoły podstawowe do szkół średnich, a nawet wyższych. W większości też szkoły te są dostępne dla dzieci z rodzin niewierzących.
Jeśli zatem ktoś chciałby, żeby jego dziecko poszło do szkoły katolickiej, która nie tylko będzie je edukowała w zakresie wiedzy przedmiotowej, umiejętności społecznych i wartości chrześcijańskich, ale również religii katolickiej, rekomendowanej przez władze kościelne, to musi najpierw sprawdzić, co faktycznie kryje się pod nazwą „katolicka” lub „chrześcijańska”.
Państwowe przepisy rejestracyjne szkół nie ingerują bowiem w nazewnictwo (oczywiście do pewnego stopnia) i zgoda biskupa na używanie określenia "katolicka”, która jest wymagana przez przepisy prawa kanonicznego, nie ma znaczenia podczas rejestrowania szkoły. Nie oznacza to, że szkoła taka będzie pozbawiona opieki duszpasterskiej ze strony Kościoła katolickiego lub innych kościołów, bo zazwyczaj ich działalność jest przez nie wspierana, ale może się okazać, że szkoła taka funkcjonuje na zasadach bardzo zbliżonych do niepublicznych szkół świeckich.
Miejsce prywatnych szkół katolickich i chrześcijańskich w systemie szkolnictwa
Polskie władze oświatowe nie monitorują szczegółowo liczby szkół katolickich, chrześcijańskich czy szkół innych wyznań, tym bardziej że podlegają one – jak już wspomnieliśmy – tym samym regułom i wymaganiom, co inne publiczne i niepubliczne placówki oświatowe. W związku z tym trudno znaleźć dane, które pozwoliłyby na jednoznaczne wskazanie, ile takich szkół w rzeczywistości istnieje.
Niewątpliwie jednak miarą liczby szkół katolickich i ich uczniów, a także tego jak na przestrzeni ostatnich 28 lat się rozwijały, mogą być dane dotyczące szkół prowadzonych przez organizacje wyznaniowe, które są przez władze oświatowe oraz urząd statystyczny monitorowane. Z tym jednak zastrzeżeniem, że mogą one nie uwzględniać szkół nawiązujących do wartości religijnych, które są prowadzone przez np. fundacje i osoby prywatne, ponieważ w statystyce są to inne zbiory.
Popularność szkół katolickich w Polsce
Według danych GUS w roku szkolnym 2016/2017 organizacje wyznaniowe prowadziły 105 szkół podstawowych, 147 gimnazjów, 89 liceów, 10 szkół specjalnych przysposabiających do pracy oraz 24 technika i szkoły zawodowe, podczas gdy – dla porównania – w roku szkolnym 2010/2011 było ich odpowiednio 78, 125, 93, 6 oraz 25. Dane wyglądają bardziej imponująco, jeśli porównamy liczbę uczniów kształcących się w tych szkołach i odniesiemy ją do ogólnej - nota bene malejącej - liczby dzieci w szkołach.
I tak w roku 2016/17 do podstawowych szkół wyznaniowych uczęszczało 15 751 uczniów na 2 296 516 ogółem, podczas gdy w roku szkolnym 2010/2011 było ich 10 789 na 2 191 659 ogółem; w gimnazjach 20 777 na 1 061 322 wobec 16 301 na 1 261 381 przed sześcioma laty, w liceach natomiast 9 628 uczniów na 485 489 ogółem wobec 10 115 na 634 457 ogółem w roku szkolnym 2010/2011.
Podsumowując, w ciągu zaledwie sześciu lat (od roku 2010/2011 do roku 2016/2017) liczba szkół wyznaniowych – podstawowych, gimnazjalnych (pamiętajmy, że od roku 2019/2020 gimnazja już nie działają), liceów ogólnokształcących, szkół przysposabiających do zawodu oraz techników i szkół zawodowych, zwiększyła się wprawdzie o około 50 placówek, ale liczba ich uczniów wzrosła z 38 163 do 47 502, podczas gdy łączna liczba uczniów szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych spadła o blisko 550 000 - do 4 952 219.
Prowadzi to do wniosku, że niepubliczne szkoły wyznaniowe, a wśród nich szkoły katolickie i chrześcijańskie, których jest w Polsce zdecydowana większość, przeżywają prawdziwy rozkwit, a ich popularność wśród rodziców, dzieci i młodzieży stale rośnie. Przykładowo, w samej Warszawie liczba szkół katolickich i wyznaniowych łącznie z przedszkolami sięga 50.
Zalety szkół katolickich i chrześcijańskich w Polsce
Czym spowodowany jest przyspieszony rozwój niepublicznych szkół katolickich i wyznaniowych w Polsce? Według absolwentów i obserwatorów za szkołami katolickimi przemawia kilka argumentów, z których najważniejsze to tradycyjny model wychowania oraz wysoki poziom nauczania, które powodują, że ich uczniowie osiągają wysokie miejsca na egzaminach, a szkoły plasują się na eksponowanych miejscach w rankingach na wszystkich etapach kształcenia.
Przedstawiamy zalety niepublicznych szkół katolickich, chociaż wiemy, że lista nie jest kompletna.
- Wysoki poziom nauczania: w niepublicznych szkołach katolickich dzieci skupiają się na nauce prowadzonej zgodnie z najnowszymi metodami nauczania, osiągając wysoki poziom wiedzy. Potwierdzają to wyniki egzaminów końcowych szóstoklasistów, wyniki gimnazjalistów oraz maturzystów, a co za tym idzie odsetek absolwentów szkół katolickich, którzy dostali się na studia, oraz miejsca tych szkół zajmowane na listach rankingowych wśród innych szkół publicznych i niepublicznych w Polsce.
- Ciągłość procesu nauczania: prywatne szkoły katolickie i chrześcijańskie zapewniają wysoki poziom nauczania od przedszkola (oraz żłobka) do liceum i studiów uniwersyteckich. Pozwala to na kontynuację nauki i wychowania dziecka bez obawy o przerwanie jednolitego procesu edukacji.
- Indywidualne nauczanie: niepubliczne szkoły katolickie skupiają się na indywidualnym nauczaniu. Sprzyjają temu małe klasy i atmosfera wzajemnego szacunku i zrozumienia. Nauczyciele wspierają uczniów, chociaż są wymagający. Odrzucają koncepcję rywalizacji i konkurencyjności, kształtują jednocześnie poczucie wspólnoty, wzajemnej pomocy i poszanowania.
- System wartości: szkoły katolickie proponują tradycyjny system wartości oparty na religii chrześcijańskiej, co ma fundamentalne znaczenie dla rodziców i dzieci należących do jej wyznawców. Może mieć to również znaczenie dla osób poszukujących, które chciałyby oprzeć wychowanie i naukę dziecka o jasny i sprawdzony system wartości, w którym wiara, ojczyzna, rodzina i współdziałanie stoją na pierwszym miejscu. Wpajane dzieciom i młodzieży zasady etyki chrześcijańskiej są też bardzo atrakcyjne dla uczniów niepraktykujących, a nawet niewierzących.
- Pogłębianie wiary: dla wielu rodziców i dzieci możliwość uczestniczenia dziecka w życiu religijnym, a także wspólne przeżywanie różnych uroczystości z nim związanych jest co najmniej tak ważne, jak zdobywanie wiedzy i pokonywanie kolejnych etapów edukacji. Szkoły katolickie to zapewniają, tworząc jednocześnie dogodne warunki do odwiedzania miejsc kultu religijnego. Warto tu wspomnieć, że nie we wszystkich szkołach podejście do spraw religii i wiary jest tak samo rygorystyczne.
- Dostępność: wbrew pozorom szkoły katolickie i chrześcijańskie nie zamykają się przed dziećmi i młodzieżą niewierzącą - wiele z nich przyjmuje takich uczniów. Warunkiem jest jednak podporządkowanie się regulaminowi szkoły i respektowanie systemu wartości, jaki jest przez szkołę nauczany. Zatem np. zajęcia religii (katolickiej) mogą być w niej obowiązkowe. Wiele szkół prowadzi również internat.
- Edukacja często niekoedukacyjna: szkoły katolickie i chrześcijańskie często tworzą osobne klasy, a nawet szkoły dla dziewcząt i chłopców, nazywane szkołami żeńskimi i męskimi. Takiego obowiązku jednak nie ma, dlatego również i w tych szkołach dzieci uczą się w klasach koedukacyjnych - tak, jak w większości szkół publicznych i niepublicznych w Polsce.
- Bezpieczeństwo: dla rodziców ma ono podstawowe znaczenie. W szkołach katolickich bezpieczeństwo jest zachowane w dwójnasób – szkoła musi spełniać wszystkie wymogi stawiane placówkom oświatowym przez polskie przepisy, a z drugiej strony promuje i wychowuje dzieci w duchu wzajemnego zrozumienia i współpracy, w którym nie ma miejsca na niezdrową konkurencję.
- Międzynarodowe kontakty i programy: tylko część niepublicznych szkół katolickich i chrześcijańskich ma charakter międzynarodowy – są to zazwyczaj szkoły średnie realizujące program międzynarodowej matury IB. Zdecydowana większość tego typu szkół również współpracuje i utrzymuje bliskie kontakty ze szkołami katolickimi na całym świecie, a zwłaszcza w Europie. Często też dochodzi między nimi do wymiany uczniów. Dzieci mieszkają wówczas zazwyczaj u rodzin rówieśników z zagranicznych szkół.
- Małe klasy: szkoły katolickie, podobnie jak inne szkoły niepubliczne w Polsce, oferują naukę w mało licznych klasach. Wpływa to na komfort pracy dziecka i daje nauczycielowi możliwość skupienia się na nim, przynosząc wymierne efekty w postaci przyrostu wiedzy ucznia. Jest to wysoko zindywidualizowany proces kształcenia i wychowania. Wiele szkół i przedszkoli katolickich stosuje elementy pedagogiki dr Marii Montessori. Dowiedz się więcej o szkołach Montessori.
- Bogata oferta edukacyjna: niektóre niepubliczne szkoły katolickie oferują dzieciom możliwość nauki w klasach sprofilowanych (np. architektonicznych, dziennikarskich, filozoficznych, filmowych, medycznych, reżyserskich) oraz bardzo atrakcyjne zajęcia dodatkowe, np. koła sportowe, koła zainteresowań, a także chór, udział w pielgrzymkach.
- Niskie czesne: to niewątpliwa zaleta szkół katolickich, w których czesne oczywiście również występuje. Jednak szkoły te wspierane są przez różne fundacje, stowarzyszenia i organizacje, w tym parafie, i wymagają relatywnie niższych opłat w stosunku do szkół oferujących usługi edukacyjne na podobnym poziomie. Nie oznacza to wcale, że nauka w szkole katolickiej jest prowadzona za darmo. Miesięczne czesne waha się od 500 do 1600 zł (plus koszty internatu, gdzie jest on dostępny).
Osoby, które to czytały, również oglądały:
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej Szkołę Podstawową i Liceum Sióstr Nazaretanek w Warszawie
- Prywatne szkoły katolickie w Warszawie
- Szkoły religijne w Polsce
- Katolickie przedszkola w Polsce
-
Poradnik
- Cambridge Pathway
- Dni otwarte szkół
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej Regent College International Schools
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej Montessori Farm School Folwark Bialka (2)
- 3. Expo Szkół Niepublicznych w Warszawie - podsumowanie
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej EF Academy Oxford
- Szkoły alternatywne w Polsce
- Seminaria edukacyjne na 3. Expo Szkół Niepublicznych 2023
- Jakie są zalety szkół z internatem? (opinie ekspertów)
- Szkoły niekoedukacyjne (opinie ekspertów)
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej Szkołę Podstawową i Liceum Sióstr Nazaretanek w Warszawie
- Procedura aplikacyjna w szkołach prywatnych i niepublicznych w Polsce
- Szkoły dla chłopców w Polsce
- Szkoły dla dziewcząt w Polsce
- Szkoły koedukacyjne w Polsce
- Edukacja domowa (homeschooling)
-
System edukacyjny
- 6 Expo Szkół Niepublicznych w Warszawie – podsumowanie, wnioski i najważniejsze trendy
- 5. Expo Szkół i Przedszkoli Niepublicznych w Warszawie - podsumowanie
- Mokotow High School Campus - nowe liceum i campus Thames British School
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej Przedszkole Baby City
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej Dwujęzyczną Szkołę Podstawową Numer 1 w Wesołej
- Technikum - coraz bardziej popularna opcja edukacyjna
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej International Bilingual Kindergartens and Nurseries KIDS&CO.
- Wybór szkoły średniej w Polsce
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej Dwujęzyczną Prywatną Szkołę Podstawową im. A. Bućko w Wasilkowie
- Prywatne liceum
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej FSA School
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej The English Playhouse i The English Primary
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej Niepubliczne Szkoły Podstawowe Gaudeamus
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej The International School
- Wywiad Our Kids: Polish British Academy of Warsaw
- Prywatne licea w Warszawie
-
Lokalizacje szkół
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej Thames British School
- Szkoły prywatne (niepubliczne) we Wrocławiu
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej Excellence in Education
- Szkoły prywatne w Olsztynie
- Szkoły prywatne (niepubliczne) w Gdańsku i Gdyni
- Szkoły prywatne (niepubliczne) w Białymstoku
- Prywatne (niepubliczne) szkoły w Krakowie
- Prywatne szkoły w Warszawie
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej PRIMUS Niepubliczną Szkołę Podstawową nr 47 i Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej EF Academy
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej Multischool International School
- Wywiad Our Kids: Poznaj lepiej The British School Warsaw
- Szkoły z programem IB w Gdańsku i Gdyni
- Szkoły z programem IB w Łodzi
- Szkoły z zajęciami specjalnymi w Warszawie
- Prywatne szkoły katolickie w Warszawie







POL
CAN